مهذّب نگردانى پس بجاى آنكه ما عمر را به عيب‌جوئى ديگران صرف كنيم بهتر كه عيب خود را دور كرده و نفس خويش را مهذّب و مؤدّب سازيم كه در عيب‌جوئى مردم زيان و در رفع عيوب خود هزاران سود دنيا و آخرتست . نكتهء اخلاقى به چهار طريق انسان تواند نفس را مهذّب سازد : يكى : همين وجهى كه اينجا ذكر شد از بىادبان ادب آموزد . دوم : آنكه از معاشرت اهل ادب ، ادب آموخته و به ديدن نفوس مهذّب تهذيب نفس كند . سوم : آنكه از دوستان حقيقى عيوب و نواقص اخلاقى خود را بپرسد تا به عيب خود آگه شود و رفع آن كند . چهارم : آنكه از دشمنان خود كه در مقام پيدا كردن عيوب‌اند استفاده كرده و آنچه را كه بر او عيب شمرند از خود دور سازد تا « عدو شود سبب خير اگر خدا خواهد » . كلمهء 10 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : نزّه نفسك عن دنس اللذّات و تبعات الشّهوات « 1 » . ترجمه : نفس خود را از آلايش لذّات حيوانى منزّه ساز و از عاقبت بد

--> ( 1 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 322 ، س 11 ؛ و ط صيدا ، ص 239 ، س 13 ؛ و شرح آقا جمال خوانسارى ، ط 1 ، ج 6 ، ص 173 ، ش 9970 . عبارت روايت در اين مآخذ ياد شده بدين صورت است : « نزّهوا انفسكم عن دنس اللذّات و تبعات الشّهوات » . و در نسخه خطّى غرر و درر مذكور در مقدمه ، به جاى « دنس » ، « طلب » آمده است : « نزّهوا أنفسكم عن طلب اللذّات و تبعات الشّهوات » . محقّق خوانسارى در شرح آن فرمود : « پاكيزه نگهداريد نفسهاى خود را از چرك لذتها ، و مظلمه‌هاى خواهشها . » و در بعضى نسخه‌ها « طلب » بجاى « دنس » واقع شده ، و بنابراين ترجمه اين است كه : پاكيزه داريد نفسهاى خود را از طلب لذتها و مظلمه‌هاى خواهشها . قوله : « در كلمهء ديگر فرمود : اصل هر . . . » غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 104 ، س 19 ؛ و ط بيروت ، ص 77 ، س 9 ؛ و شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 2 ، ص 520 ، س 4 ، ش 3486 : « إنّ طاعة النّفس و متابعة أهويتها اسّ كلّ محنة و رأس كلّ غواية » .